Zerust® Excor · producent ochrony antykorozyjnej VCI · Łódź, ul. Ratajska 10 · dostawy w całej Polsce i UE
Produkcja i przemysł
Transport i logistyka
Sektory specjalistyczne
Wiedza i współpraca
Technologia i jakość
Obsługa regionalna
Rodzaje korozji
Rodzaje korozji
Atakuje granice ziaren metalu i odbiera mu wytrzymałość, zanim cokolwiek widać na powierzchni. Skąd się bierze i jak jej uniknąć w stali nierdzewnej i aluminium.
Korozja międzykrystaliczna (międzyziarnowa) niszczy metal wzdłuż granic ziaren, a same ziarna zostawia prawie nienaruszone. Ubytek masy jest niewielki, za to materiał traci spójność: staje się kruchy i pęka pod obciążeniem, które wcześniej przenosił bez problemu.
Najczęściej dotyczy stali nierdzewnych austenitycznych po spawaniu lub niewłaściwej obróbce cieplnej oraz niektórych stopów aluminium. Z zewnątrz detal długo wygląda poprawnie, dlatego ten rodzaj korozji wykrywa się zwykle badaniem, a nie oglądem.
Uczulenie stali nierdzewnej
Stal nierdzewna zawdzięcza odporność chromowi, który tworzy na powierzchni warstwę pasywną. Gdy stal austenityczna przebywa w temperaturze ok. 450–850°C, węgiel łączy się z chromem i na granicach ziaren wydzielają się węgliki chromu.
Taki stan nazywa się uczuleniem stali. Samo uczulenie nie jest jeszcze korozją. To odmiana korozji elektrochemicznej, więc uszkodzenie zaczyna się dopiero w kontakcie z wilgocią, chlorkami lub kwaśnym środowiskiem.
Stal nierdzewna i stopy aluminium
Najbardziej narażone są stale austenityczne o podwyższonej zawartości węgla, np. klasyczny gatunek 1.4301 (304), jeśli były spawane dużą energią albo wolno chłodzone. Stale ferrytyczne również ulegają uczuleniu, choć w innym zakresie temperatur.
Wśród stopów aluminium problem dotyczy głównie serii 2xxx (z miedzią) i 7xxx (z cynkiem) oraz stopów serii 5xxx o wysokiej zawartości magnezu, długo pracujących w podwyższonej temperaturze. Jej odmianą jest korozja warstwowa, w której materiał rozwarstwia się płatami równolegle do powierzchni.
Znaczenie mają też grubość materiału i czas nagrzewania: grube blachy i wielościegowe spoiny dłużej przebywają w niebezpiecznym zakresie temperatur niż cienkie elementy spawane jednym przejściem.
Spawalnia i magazyn
W pasie materiału oddalonym o kilka milimetrów od spoiny, po obu jej stronach. To strefa wpływu ciepła, która podczas spawania nagrzała się do zakresu uczulenia. Typowe przykłady to zbiorniki, rurociągi i aparatura ze stali nierdzewnej.
O ochronie elementów po spawaniu piszemy na stronie konstrukcje spawane i spawalnie.
Uczulony detal może długo czekać bez śladu uszkodzeń, dopóki jest suchy. Wilgoć, chlorki z powietrza morskiego, resztki chłodziwa lub topnika uruchamiają proces – często w kontenerze albo w nieogrzewanym magazynie.
Reklamacja pojawia się wtedy u odbiorcy, po próbie ciśnieniowej lub pierwszym obciążeniu.
Materiał, proces, opakowanie
W doborze materiału stosuje się gatunki niskowęglowe (np. 1.4307, 1.4404 – oznaczane literą L) albo stabilizowane tytanem lub niobem (np. 1.4541, 1.4571), w których węgiel nie wiąże chromu.
W procesie ogranicza się ilość wprowadzanego ciepła i czas przebywania w zakresie 450–850°C. Uczuloną stal można naprawić przesycaniem: wygrzaniem w ok. 1050°C i szybkim chłodzeniem.
Po obróbce usuwa się z powierzchni topniki, chłodziwa i zanieczyszczenia żelazem – pomagają w tym środki z grupy mycie i odtłuszczanie powierzchni. Detal musi trafić do opakowania czysty i suchy.
W opakowaniu ogranicza się dostęp elektrolitu: służą do tego pochłaniacze i wskaźniki wilgotności oraz opakowania antykorozyjne VCI dobrane do danego stopu. Opakowanie nie cofa uczulenia, ale chroni detal przed wilgocią i zanieczyszczeniami w magazynie i transporcie.
Objawy i badania
Gołym okiem widać niewiele: czasem matowy, szorstki pas wzdłuż spoiny albo siatkę drobnych pęknięć. W zaawansowanym stadium materiał kruszy się przy zginaniu, a z powierzchni wypadają pojedyncze ziarna.
Pewność daje dopiero badanie: próba odporności na korozję międzykrystaliczną wg PN-EN ISO 3651 oraz ocena zgładu pod mikroskopem. Pokrewnym zjawiskiem, w którym pęknięcia też biegną w głąb materiału, jest korozja naprężeniowa.
Najczęstsze pytania
To korozja postępująca wzdłuż granic ziaren metalu. Ziarna pozostają prawie nienaruszone, ale materiał traci wytrzymałość.
Wydzielenie węglików chromu na granicach ziaren po nagrzaniu do ok. 450–850°C. Strefa przy granicy traci chrom i odporność na korozję.
Pas materiału obok spoiny nagrzewa się do zakresu uczulenia. To tam, a nie w samej spoinie, pojawia się korozja międzykrystaliczna.
Niskowęglowe, np. 1.4307 i 1.4404, oraz stabilizowane tytanem lub niobem, np. 1.4541 i 1.4571.
Zwykle nie. Potwierdza ją badanie wg PN-EN ISO 3651 lub ocena zgładu pod mikroskopem.
Tak, głównie stopy serii 2xxx, 7xxx i wysokomagnezowe 5xxx. Jej odmianą jest korozja warstwowa.
Nie cofa uczulenia, ale ogranicza dostęp wilgoci i zanieczyszczeń, bez których korozja nie postępuje. Dobór sprawdzamy indywidualnie.
Branże, w których korozja międzykrystaliczna występuje najczęściej
Motoryzacja i automotiveOEM, Tier-1, Tier-2
Transport międzynarodowy, w tym morskieksport i kontenery
Przemysł maszynowy i metalowymaszyny, narzędzia, obróbka
Logistyka i magazynowanieskładowanie długoterminowe
Energetyka, gazownictwo i oil & gasarmatura, rurociągi, rezerwy
Elektronika przemysłowa i automatykaszafy sterownicze, podzespoły
Produkcja komponentów metalowychdetale seryjne i precyzyjne
Przemysł odlewniczyodlewy żeliwne i aluminiowe
Opisz gatunek materiału, sposób spawania lub obróbki cieplnej i warunki składowania detali. Konsultacja i wycena są bezpłatne.
Zapytanie ofertowe
Wypełnienie zajmie około minuty. Odpowiemy w ciągu 24 godzin.
NTIC jest właścicielem następujących znaków towarowych: ActivPak®, Cor Tab®, Flange Saver®, ICT®, NTI®, Plastabs®, Z-CIS®, Zerion®, ZERUST®, 洁乐特 ® i kolor „żółty”. ABRIGO®, EXCOR®, UNICO® i VALENO® są zastrzeżonymi znakami towarowymi firmy EXCOR GmbH, partnera Joint Venture NTIC. Informacje na temat uzyskania gwarancji znajdują się na stronie www.zerust.com/warranty.