Przez lata „ekologiczne opakowanie” w przemyśle oznaczało głównie zielony listek w katalogu. Od 12 sierpnia 2026 r. stosuje się unijne rozporządzenie o opakowaniach i odpadach opakowaniowych (PPWR) i ten etap się kończy: skład, recykling i masa opakowania stają się sprawą zgodności z prawem, a nie tylko wizerunku. W ochronie antykorozyjnej jest jeszcze jeden, rzadko liczony wątek. Spora część odpadów nie powstaje w samym opakowaniu, tylko przy myciu części z oleju konserwującego.
Mapa strony
Spis treści
PPWR w pigułce: co się zmienia dla opakowań przemysłowych
Rozporządzenie (UE) 2025/40 z 19 grudnia 2024 r. zastępuje dotychczasową dyrektywę opakowaniową i obejmuje wszystkie opakowania wprowadzane na rynek UE – również opakowania transportowe i ochronne w obrocie B2B. Dla działu zakupów i logistyki najważniejsze są cztery punkty:
- projektowanie pod recykling – opakowania mają być przydatne do recyklingu, a rozporządzenie wprowadza klasy A–C; od 2030 r. muszą spełniać kryteria projektowania pod recykling,
- minimalna zawartość recyklatu w opakowaniach z tworzyw sztucznych – dla grupy „pozostałe opakowania” 35% od 2030 r. i 65% od 2040 r.,
- pusta przestrzeń w opakowaniach zbiorczych, transportowych i e-commerce – najwyżej 50% od 2030 r.,
- limit metali ciężkich – łączna zawartość ołowiu, kadmu, rtęci i chromu sześciowartościowego poniżej 100 mg/kg.
Część obowiązków ma wyjątki właśnie dla opakowań transportowych, np. przy etykietowaniu. Szczegóły zależą od rodzaju opakowania i łańcucha dostaw, dlatego przy dużych wdrożeniach warto je sprawdzić z działem prawnym albo doradcą ds. opakowań.
Co można zrobić od razu? Spisać wszystkie opakowania, w których wysyłasz metalowe części: worki, rękawy, folię stretch, papier, kartony, pochłaniacze. Przy każdej pozycji zanotować materiał, grubość, dostawcę i to, co dzieje się z opakowaniem u odbiorcy. Taka lista w kilka godzin pokazuje, gdzie opakowanie jest przewymiarowane, gdzie da się przejść na materiał łatwiejszy do recyklingu i o jakie dokumenty trzeba poprosić dostawców.
Folia VCI a recykling
Pierwsze pytanie, jakie słyszymy od zakupowców: czy folię antykorozyjną da się w ogóle oddać do recyklingu? W przypadku folii Zerust®/Excor® Valeno® odpowiedź jest prosta. Producent deklaruje, że materiał jest nietoksyczny, neutralny dla skóry i dróg oddechowych oraz w pełni podlega recyklingowi.
W praktyce o tym, czy zużyta folia trafi do recyklingu, decyduje jednak odbiorca. Jeśli zakład klienta zbiera folie PE osobno, zużyte worki i rękawy VCI mogą trafić do tego samego strumienia. Jeśli nie zbiera, nawet najlepiej zaprojektowana folia skończy w odpadach zmieszanych. Dlatego temat odpadu warto ustalić z odbiorcą przed wysyłką, a nie po reklamacji.
Biodegradowalna folia VCI – kiedy ma sens, a kiedy nie
Drugą drogą jest biodegradowalna folia antykorozyjna VCI Zerust® Natur-VCI®. To folia jednocześnie biodegradowalna i kompostowalna. Spełnia normy dla tworzyw kompostowalnych EN 13432 i ASTM D6400, ma certyfikat kompostowalności TÜV Austria, a w wersji do 60 mikronów przeszła test skuteczności VCI według NACE TM0208.
Ma jednak jasno określony zakres: według producenta zapewnia skuteczną ochronę przed korozją do pół roku. To dobry wybór przy krótkich cyklach – dostawy między zakładami, części dla linii montażowej, wysyłki do odbiorców, którzy mają dostęp do kompostowania przemysłowego. Do długiego składowania rezerw czy wielomiesięcznego eksportu lepiej dobrać klasyczną folię VCI.
Mit: biodegradowalna folia zawsze jest bardziej ekologiczna.
Fakt: jeśli ochrona skończy się przed dotarciem towaru i części skorodują, powstaje odpad znacznie cięższy niż folia – złom, ponowna produkcja, drugi transport. Ekologiczne jest opakowanie, które dowiezie metal w stanie gotowym do montażu.
Mit: im grubsza folia, tym lepsza ochrona antykorozyjna.
Fakt: w folii VCI ochronę zapewnia inhibitor, a nie sama grubość. Grubość dobiera się do masy i ostrych krawędzi detalu. PPWR wprost wymaga ograniczania masy opakowań, więc przewymiarowana folia przestaje mieć sens także od strony przepisów.
Mit: VCI to chemia, więc z ekologią się nie pogodzi.
Fakt: inhibitor z folii działa w zamkniętej przestrzeni opakowania, na powierzchni chronionego metalu. Folię Valeno® producent opisuje jako nietoksyczną i neutralną dla skóry oraz dróg oddechowych, a wersja Natur-VCI® ma certyfikat kompostowalności. Pytanie nie brzmi więc „czy VCI”, tylko „które VCI i na jak długo”.
Papier i tektura zamiast tworzyw
Tam, gdzie klient chce ograniczyć udział tworzyw, można sięgnąć po papier antykorozyjny VCI na rolce lub w arkuszach. Do drobnych detali pakowanych seryjnie dochodzą opakowania z tektury falistej VCI oraz opakowania z pulpy papierowej VCI. To rozwiązania, które łączą ochronę inhibitorem z materiałem papierowym.
Papier ma też swoje ograniczenia: gorzej znosi wilgoć i ostre krawędzie, a przy ciężkich elementach trzeba go dobrze dopasować do konstrukcji opakowania. Dobrze sprawdza się jako przekładka między warstwami blach, owinięcie pojedynczych części czy wyściółka skrzyni, w której i tak jest karton. Kiedy papier wystarczy, a kiedy lepsza jest folia, opisujemy na przykładach zastosowań papieru VCI.
Opakowania zwrotne a ochrona przed korozją
Najmniej nagłośniona część PPWR dotyczy opakowań wielokrotnego użytku. Od 1 stycznia 2030 r. 40% wskazanych opakowań transportowych – m.in. palet, skrzynek i składanych pudeł z tworzyw, pojemników IBC, beczek i kanistrów – ma krążyć w systemie ponownego użycia. Przy przewozie między własnymi lub powiązanymi zakładami w UE oraz przy dostawach do innego podmiotu w tym samym kraju wymóg jest jeszcze wyższy. Komisja Europejska aktem delegowanym z 25 lutego 2026 r. zwolniła z tego wyższego progu folie owijające palety i taśmy.
Dla ochrony antykorozyjnej oznacza to zmianę myślenia. Gdy skrzynka z tworzywa wraca do dostawcy i jedzie w kolejny obieg, ochrona VCI musi siedzieć w elemencie wymiennym, a nie w samym pojemniku. Mogą to być worki i wkłady z folii VCI zakładane do skrzynki, przekładki z papieru VCI albo emitery VCI wkładane do zamkniętego pojemnika przy każdej wysyłce. Dobrze jest to zaplanować już przy projektowaniu obiegu, bo dopisywanie ochrony do gotowego systemu skrzynek kończy się zwykle improwizacją na stanowisku pakowania.
Najmniej widoczny odpad: olej i mycie
Przy rozmowach o ekologii opakowań zwykle liczy się folię. Tymczasem tradycyjna konserwacja olejem oznacza całą sekwencję: naniesienie środka, czyściwo, a u odbiorcy mycie i odtłuszczanie przed montażem lub malowaniem – z kąpielami myjącymi i ściekami do zagospodarowania. Sucha ochrona VCI zostawia metal bez tłustej warstwy, więc w wielu procesach etap mycia po stronie odbiorcy można skrócić albo pominąć.
Ile to daje w liczbach, policzyliśmy w artykule sucha ochrona VCI zamiast olejowania. Nie każdy detal da się jednak przestawić na VCI. Przy częściach pracujących w oleju albo składowanych latami w otwartym magazynie olej nadal bywa rozsądnym wyborem. Wtedy warto przynajmniej dobrać środek łatwy do zmycia i dopasowany do procesu odbiorcy.
Pytania do dostawcy opakowań przed przetargiem lub audytem ESG
Coraz więcej działów zakupów dostaje od klientów ankiety środowiskowe. Przy opakowaniach antykorozyjnych warto mieć odpowiedzi na kilka pytań, zanim pojawią się w audycie:
- Czy materiał opakowania jest przydatny do recyklingu i w jakim strumieniu odpadów powinien trafić do odbiorcy?
- Czy dostawca potwierdza zgodność z limitem metali ciężkich?
- Czy dla opakowań kompostowalnych jest certyfikat (np. EN 13432) i jaki okres ochrony gwarantuje producent?
- Czy grubość i wymiar opakowania są dobrane do detalu, czy „z zapasem”?
- Czy zmiana opakowania pozwoli ograniczyć olej konserwujący i mycie u odbiorcy?
Odpowiedzi na część z nich znajdziesz w kartach produktów, przy reszcie pomoże doradca techniczny.
Czy folia VCI podlega recyklingowi?
Folia Zerust®/Excor® Valeno® według deklaracji producenta w pełni podlega recyklingowi. O tym, czy faktycznie trafi do recyklingu, decyduje system zbiórki odpadów u odbiorcy, dlatego warto to ustalić przed wdrożeniem.
Jak długo chroni biodegradowalna folia VCI?
Według producenta folia Zerust® Natur-VCI® zapewnia skuteczną ochronę przed korozją do pół roku. Przy dłuższym składowaniu lub eksporcie lepiej sprawdza się klasyczna folia VCI.
Czy PPWR dotyczy opakowań przemysłowych B2B?
Tak. Rozporządzenie (UE) 2025/40 obejmuje wszystkie opakowania wprowadzane na rynek UE, w tym transportowe i ochronne. Niektóre obowiązki, na przykład w zakresie etykietowania, mają wyłączenia dla opakowań transportowych.
Gdzie kompostować biodegradowalną folię VCI?
Normy EN 13432 i ASTM D6400, które spełnia folia, opisują kompostowanie w warunkach przemysłowych. Sposób zagospodarowania zużytej folii najlepiej ustalić z firmą odbierającą odpady w zakładzie odbiorcy.
Czy w opakowaniu zwrotnym można stosować ochronę VCI?
Tak, jeśli ochrona jest elementem wymiennym: wkładem lub workiem z folii VCI, przekładką z papieru VCI albo emiterem VCI wkładanym do zamkniętego pojemnika przy każdej wysyłce. Liczba i rodzaj emiterów zależą od objętości i szczelności pojemnika, dlatego warto dobrać je z doradcą.
Dobierzemy opakowanie pod Twoje wymagania środowiskowe
Napisz, jakie części pakujesz, jak długo mają być chronione i jakie wymagania stawia Twój klient – recykling, kompostowalność, mniej tworzyw. Doradca Excor zaproponuje rozwiązanie i prześle próbki do testów w ramach bezpłatnej konsultacji technicznej.
Wykorzystane źródła
- KPMG, Legal Alert: Packaging and Packaging Waste Regulation (PPWR) – kpmg.com
- PPWR a konwerterzy opakowań transportowych – ppwrconnect.com
- Komisja Europejska: zwolnienie folii owijających palety i taśm z wymogu 100% ponownego użycia – environment.ec.europa.eu
- AGRINFO, Transport packaging: reuse of pallet wrappings and straps – agrinfo.eu
- Rozporządzenie (UE) 2025/40 – EUR-Lex
- Karty produktów Excor: folia Valeno®, biodegradowalna folia Natur-VCI®, papier VCI, opakowania z pulpy papierowej VCI
Przeczytaj także
Wybraliśmy powiązane artykuły, które rozwijają temat i pomagają lepiej zrozumieć praktyczne zastosowanie opisywanych rozwiązań.
