Na pytanie ile pochłaniacza wilgoci włożyć do skrzyni w wielu pakowniach pada odpowiedź: tyle, ile zawsze. Tylko że to „zawsze” ustalono kiedyś przy innej skrzyni, innej trasie i innym drewnie. Przy liczeniu środka osuszającego najwięcej wody wcale nie wnosi powietrze, tylko drewno zamknięte w opakowaniu razem z towarem. W przykładzie, który policzymy niżej, odpowiada ono za blisko 90 procent wilgoci do związania.
Mapa strony
Spis treści
Jednostka pochłaniacza – co właściwie kupujesz
Pochłaniaczy wilgoci do opakowań przemysłowych nie dobiera się na gramy, tylko na jednostki (U). Według normy DIN 55473 jedna jednostka to taka ilość środka, która w temperaturze 23 °C wiąże co najmniej 6 g pary wodnej przy wilgotności względnej 40%. Amerykańska specyfikacja MIL-D-3464 definiuje jednostkę bardzo podobnie: 3 g wody przy 20% RH i 6 g przy 40% RH, w 25 °C.
Dzięki temu da się porównać produkty z różnych materiałów – glinka bentonitowa i silica gel ważą inaczej, ale jednostka zawsze oznacza tę samą zdolność wiązania wody. W ofercie Excor pochłaniacze BALESO na bazie glinki bentonitowej są dostępne jako saszetki od 1/6 do 4 U oraz worki od 8 do 32 U. Worek 32 U zawiera ok. 1100 g pochłaniacza i wiąże minimum 192 g wody. Czym różni się bentonit od żelu krzemionkowego, wyjaśniamy w artykule silica gel czy glinka bentonitowa.
Wzór z normy DIN 55474 – trzy źródła wody w opakowaniu
Liczbę jednostek dla opakowania barierowego wyznacza się według normy DIN 55474. Wzór wygląda groźnie, ale robi prostą rzecz: sumuje całą wodę, która trafi do opakowania, i dzieli ją przez to, co zwiąże jedna jednostka.
n = (V · b + m · c + A · e · WDD · t) / a
- V · b – woda w zamkniętym powietrzu: objętość wnętrza bariery w m³ razy wilgotność bezwzględna powietrza w chwili zamykania w g/m³ (przy 20 °C i 85% RH to ok. 15 g/m³),
- m · c – woda oddawana przez higroskopijne elementy wewnątrz bariery, czyli drewno, karton i papier: masa w kg razy współczynnik zawartości wody w g/kg,
- A · e · WDD · t – woda, która przeniknie przez folię: powierzchnia bariery w m², współczynnik korekcyjny, przepuszczalność pary wodnej folii w g/m² na dobę i czas transportu lub składowania w dniach,
- a – ilość wody, jaką wiąże jednostka przy wilgotności, którą chcemy utrzymać w opakowaniu.
Współczynniki a i e zależą od docelowej wilgotności wewnątrz opakowania. Przy ochronie stali najczęściej przyjmuje się 40% RH.
| Docelowa wilgotność w opakowaniu | a (g wody na jednostkę) | e (współczynnik korekcyjny) |
|---|---|---|
| 20% RH | 3 | 0,9 |
| 40% RH | 6 | 0,7 |
| 50% RH | 7 | 0,65 |
| 60% RH | 8 | 0,6 |
Przykład: maszyna w skrzyni na pół roku
Weźmy typową sytuację z eksportu. Maszyna stoi w skrzyni, szczelnie zamknięta w worku z folii barierowej z warstwą aluminium. Wewnątrz bariery są drewniane legary mocujące. Transport i składowanie u odbiorcy trwają łącznie 180 dni, a w środku chcemy utrzymać 40% RH.
| Składnik bilansu | Dane | Woda |
|---|---|---|
| Powietrze w barierze | 3 m³ × 15 g/m³ | 45 g |
| Drewno wewnątrz bariery | 20 kg × 80 g/kg | 1600 g |
| Przenikanie przez folię | 14 m² × 0,7 × 0,1 g/m²·doba × 180 dni | 176 g |
| Razem | 1821 g |
1821 g podzielone przez 6 g daje 304 jednostki, czyli mniej więcej dziesięć worków 32 U. Teraz ta sama maszyna, ale legary zostają na zewnątrz bariery, a folia obejmuje tylko urządzenie na podeście. Nawet przy tej samej objętości i powierzchni bariery bilans spada do ok. 221 g, czyli 37 jednostek – ponad osiem razy mniej. Współczynnik 80 g/kg odpowiada drewnu o wilgotności ok. 18%. Świeższe drewno odda jeszcze więcej wody.
Wynik zawsze zaokrągla się w górę i składa z dostępnych rozmiarów. 37 jednostek to np. jeden worek 32 U, saszetka 4 U i saszetka 1 U. Przy dużych opakowaniach lepiej rozłożyć pochłaniacz w kilku miejscach niż położyć jeden worek w rogu – w dużej, zamkniętej przestrzeni wilgotność wyrównuje się powoli, więc pochłaniacz powinien leżeć blisko powierzchni, które chronimy, i nie może dotykać bezpośrednio metalu. Worki mocuje się tak, by w transporcie nie przesunęły się i nie przetarły folii.
Z tego wynika najważniejsza zasada praktyczna: zanim dołożysz pochłaniaczy, wyjmij drewno spoza strefy chronionej albo oddziel je od towaru folią. Z kartonem i papierem jest tak samo – one też przechowują wodę. Więcej o samym pakowaniu dużych urządzeń piszemy w poradniku jak zapakować maszynę do transportu.
Kiedy obliczenia tracą sens
Wzór działa wyłącznie wtedy, gdy opakowanie jest rzeczywiście barierą. Pochłaniacz włożony do otwartej skrzyni, cienkiego worka PE albo niezgrzanego kartonu wiąże wilgoć z całego magazynu i nasyca się, zanim towar dojedzie na miejsce. Folie różnią się przepuszczalnością pary wodnej wielokrotnie: laminaty z aluminium osiągają wartości poniżej 0,1 g/m² na dobę, zwykła folia polietylenowa przepuszcza znacznie więcej i reaguje mocniej na wzrost temperatury. Wartość WDD trzeba więc brać z karty technicznej konkretnej folii – co odróżnia ją od zwykłej, opisujemy w tekście czym jest folia barierowa.
Druga pułapka to nieszczelności. Przejście śruby przez folię, niezgrzany narożnik albo rozcięcie przy załadunku sprawiają, że wyliczona liczba jednostek przestaje cokolwiek znaczyć.
Kontener rządzi się innymi prawami
W kontenerze morskim nie liczy się jednostek dla jednego opakowania. Chodzi o to, by ograniczyć tzw. deszcz kontenerowy, czyli skraplanie się pary wodnej na suficie i ścianach przy dobowych zmianach temperatury. Do tego służą kontenerowe pochłaniacze wilgoci. Wiesza się je na ścianach lub w przestrzeni ładunkowej, a wiążą wodę do trzykrotności swojej masy, zamieniając ją w żel. Orientacyjnie stosuje się 4–8 sztuk w kontenerze 20′ i 6–12 sztuk w 40′. Ostateczna liczba zależy od trasy, zwłaszcza przy rejsach przez strefę tropikalną, od czasu rejsu i od ładunku, który sam oddaje wilgoć.
Pochłaniacze kontenerowe nie zastępują ochrony samego detalu. Części wrażliwe na korozję powinny i tak płynąć w opakowaniu VCI lub barierowym – szczegóły w poradniku o zabezpieczeniu części metalowych w transporcie morskim.
Sprawdź, zamiast zgadywać
Najprostszy sposób, żeby wiedzieć, czy dobór był trafny, to wskaźnik wilgotności włożony do opakowania. Jego pola zmieniają kolor po przekroczeniu określonych progów RH, więc odbiorca od razu widzi, czy w środku było sucho. Przy maszynach i szafach sterowniczych dobrze sprawdzają się okienka wskaźnikowe z pochłaniaczem montowane w ścianie obudowy – odczyt jest możliwy bez otwierania.
Błędy, przez które pochłaniacz jest pełny, zanim skrzynia wyjedzie
Otwarty karton z saszetkami przy stanowisku pakowania. Pochłaniacz zaczyna pracować od chwili kontaktu z powietrzem hali. Opakowanie zbiorcze otwiera się tuż przed użyciem i po pobraniu potrzebnej ilości od razu szczelnie zamyka.
Mokry detal w opakowaniu. Woda po myciu zostaje w gwintach, otworach i kieszeniach odlewu. Wzór jej nie uwzględnia, a pochłaniacz zwiąże ją dopiero po czasie – metal może w tym czasie zacząć rdzewieć. Na co uważać przy takich miejscach, piszemy w tekście o ochronie gwintów i otworów technologicznych.
Liczenie dla „średniej” pogody. Do wzoru wpisuje się wilgotność powietrza z dnia pakowania, a nie z katalogu. Jesienią i zimą rośnie też ryzyko kondensacji w samej hali – więcej o tym w artykule o punkcie rosy w magazynie.
Jedna liczba na wszystkie trasy. Skrzynia jadąca dwa tygodnie ciężarówką i ta sama skrzynia płynąca trzy miesiące przez tropiki to dwa różne bilanse wody.
Pochłaniacz a VCI – nie albo, tylko i
Pochłaniacz obniża wilgotność w zamkniętej przestrzeni. Inhibitor VCI działa inaczej: tworzy na powierzchni metalu warstwę ochronną, która blokuje korozję nawet wtedy, gdy wilgotność wzrośnie. W długim transporcie morskim te dwa rozwiązania często się łączy. Jak robić to poprawnie, wyjaśniamy w tekstach czy można łączyć opakowania VCI z pochłaniaczami wilgoci oraz emitery VCI czy pochłaniacze wilgoci.
Ile pochłaniacza wilgoci potrzeba na 1 m³ opakowania?
Nie ma jednej uniwersalnej liczby. O wyniku decyduje głównie to, co jest w środku (drewno, karton, papier), oraz czas transportu i składowania. Samo powietrze to zwykle niewielka część bilansu – w przykładzie z tego artykułu 45 g z ponad 1800 g wody.
Czy można dać więcej pochłaniaczy „na zapas”?
Można, ale zapas nie naprawi nieszczelnej bariery ani mokrego drewna w środku. Skuteczniej jest uszczelnić opakowanie i wyjąć drewno ze strefy chronionej, a dopiero potem dobrać liczbę jednostek.
Jak przechowywać pochłaniacze wilgoci przed użyciem?
W zamkniętym opakowaniu zbiorczym, które otwiera się dopiero bezpośrednio przed pakowaniem. Po pobraniu części saszetek opakowanie trzeba od razu szczelnie zamknąć, bo pochłaniacz wiąże wilgoć z powietrza hali.
Skąd wziąć przepuszczalność pary wodnej folii do obliczeń?
Z karty technicznej konkretnej folii barierowej. Wartości różnią się między materiałami wielokrotnie, dlatego przyjmowanie ich „na oko” zwykle kończy się złym doborem pochłaniaczy.
Policzymy to za Ciebie
Jeśli nie chcesz ręcznie liczyć jednostek, opisz nam skrzynię lub kontener: wymiary, materiał opakowania, ilość drewna w środku, trasę i czas składowania. Doradca Excor dobierze pochłaniacze, wskaźniki wilgotności i ewentualną ochronę VCI w ramach bezpłatnej konsultacji technicznej. Pełną ofertę znajdziesz w kategorii pochłaniacze wilgoci i wskaźniki wilgotności.
Wykorzystane źródła
- DIN 55473 – definicja jednostki pochłaniacza (karta produktu pochłaniacze BALESO oraz karta techniczna Oker-Chemie, oker-chemie.de)
- DIN 55474 – wzór i współczynniki doboru (Transport Informations Service, GDV)
- MIL-D-3464 – definicja jednostki (AGM Container Controls)
- Karty produktów Excor: pochłaniacze BALESO, pochłaniacze kontenerowe, wskaźniki i okienka wskaźnikowe
Przeczytaj także
Wybraliśmy powiązane artykuły, które rozwijają temat i pomagają lepiej zrozumieć praktyczne zastosowanie opisywanych rozwiązań.
Wosk antykorozyjny – co to jest, jak działa i kiedy wygrywa z olejem
Czytaj artykuł
Jak zabezpieczyć blachę przed korozją? Magazyn, cięcie, transport
Czytaj artykuł
Jak zabezpieczyć śruby przed korozją i rdzą – od magazynu po montaż
Czytaj artykuł
