Partia wałków dojeżdża do zakładu klienta, magazynier otwiera pojemnik i na gwintach widzi rudy nalot. Kilka godzin później dział jakości dostawcy dostaje zdjęcia, numer partii i formularz reklamacji 8D do wypełnienia.
Mapa strony
Spis treści
Na jednej dostawie rzadko się kończy. Klient często wstrzymuje przyjęcia albo każe sortować towar u siebie, a za sortowanie, transport i przestoje płaci dostawca. Reklamacja trafia też do oceny dostawcy, od której zależą kolejne zamówienia.
Przy korozji raport rozstrzyga się w pierwszej dobie i przy szukaniu przyczyny. Trwałe poprawki dotyczą zwykle mycia i pakowania VCI.
Czym jest raport 8D i kto go wymaga
8D to metoda rozwiązywania problemów jakościowych w ośmiu krokach, nazywanych dyscyplinami. Opracował ją Ford i opisał w 1987 roku w podręczniku Team Oriented Problem Solving. Dziś z tego formatu korzystają producenci samochodów i ich dostawcy na całym świecie.
W Polsce dostawcy najczęściej spotykają formularz według wytycznych niemieckiego związku VDA. Najpierw powołuje się zespół (D1) i opisuje problem (D2). Potem przychodzą działania natychmiastowe (D3) i szukanie przyczyny błędu (D4). Na koniec zespół planuje i wprowadza działania zaradcze (D5 i D6), zapobiega powtórce (D7) i ocenia swoją pracę (D8).
Formularz i terminy na odpowiedź podaje klient w swoich wymaganiach dla dostawców (Customer Specific Requirements), więc warto je otworzyć, zanim zespół zacznie pisać. Norma IATF 16949 wymaga od dostawców branży motoryzacyjnej udokumentowanego procesu rozwiązywania problemów, dlatego o raporty 8D zapyta też audytor.
Pierwsza doba: zablokuj partie, zanim zrobi to klient
Działania natychmiastowe (D3) mają odciąć wszystkie detale, które mogą mieć ten sam problem. Przy korozji to zwykle więcej niż jedna partia, bo przyczyna działa w procesie od jakiegoś czasu. Zacznij od własnego magazynu wyrobów gotowych i towaru, który jest spakowany, ale jeszcze nie wyjechał. Potem sprawdź dostawy w drodze i w magazynach przejściowych, a na końcu detale u klienta, także te podane już na linię.
Zablokowane partie otwórz i sprawdź na próbce. Rdza na partiach z kilku różnych dni oznacza, że przyczyna siedzi w procesie.
Od razu zabezpiecz też dowody. Odłóż kilka skorodowanych detali razem z oryginalnym opakowaniem, przekładkami i etykietą partii. Nie myj ich i nie oliwuj. Ślad na metalu często pokazuje przyczynę szybciej niż arkusz z danymi: inaczej wygląda zaciek po kropli, a inaczej odcisk palca.
Termin na pierwszą odpowiedź bywa krótszy niż czas potrzebny na znalezienie przyczyny. Dlatego D3 robi się równolegle z powołaniem zespołu (D1) i opisem problemu (D2).
Opis problemu, z którego da się wyczytać przyczynę
Zdanie „korozja na detalach” nic nie mówi zespołowi. Dobry opis problemu (D2) odpowiada na pytania: gdzie, kiedy, ile i w jakich warunkach. Przy rdzy każda z tych odpowiedzi coś podpowiada.
| Co zapisać | Co może podpowiadać |
|---|---|
| Miejsce nalotu na detalu: gwinty, otwory, krawędzie albo cała powierzchnia | Rdza w otworach i gwintach często oznacza wodę lub płyn po myciu, które nie wyschły. Nalot na całej powierzchni wskazuje raczej na opakowanie albo warunki w drodze. |
| Kształt śladów | Krople i zacieki sugerują skraplanie się wody. Odciski palców wskazują na pakowanie gołymi rękami. |
| Położenie detalu w opakowaniu | Rdza tylko przy ściankach kartonu albo na wierzchu może oznaczać wilgoć z opakowania lub nieszczelne zamknięcie. |
| Daty produkcji, mycia, pakowania i otwarcia | Pokazują, ile czasu detal spędził w opakowaniu i czy rdza pojawiła się dopiero w drodze. |
| Trasa, pora roku i rodzaj transportu | Duże zmiany temperatury sprzyjają kondensacji, np. przy przeładunku zimą albo w kontenerze. |
| Materiał detalu i jego powłoka | Stal, żeliwo i metale kolorowe potrzebują innych inhibitorów korozji. |
Gdzie szukać przyczyny korozji
Przyczyny rdzy na nowych detalach szuka się zwykle w czterech miejscach: w myciu i suszeniu, w sposobie pakowania, w samym opakowaniu oraz w warunkach transportu i magazynowania. W wielu formularzach D4 ma dwa pola: dlaczego błąd powstał i dlaczego nie wykryto go przed wysyłką.
Mycie i suszenie
Resztki płynu myjącego albo chłodziwa, woda zamknięta w otworach i niedosuszone gwinty to dobre warunki dla korozji. Kłopot zaczyna się też wtedy, gdy kąpiel myjąca jest zużyta albo ma złe stężenie. Dlatego w analizie bada się sam detal i media procesowe, czyli płyny myjące i chłodząco-smarujące. Bywa też, że sam proces mycia powoduje korozję.
Pakowanie gołymi rękami
Pot zawiera sole, które zostają na metalu. Po kilku dniach w opakowaniu odcisk palca potrafi zamienić się w rdzawy ślad z wyraźnymi liniami papilarnymi. Pomagają rękawice i zasada, że operator nie dotyka czystych powierzchni detalu.
Opakowanie, które nie chroni
VCI działa w zamkniętej przestrzeni i tylko na czystym, suchym metalu. Ochronę osłabia otwarty albo rozdarty worek, za mało inhibitora w stosunku do objętości opakowania i inhibitor dobrany do innego metalu. Przy detalach z kilku metali potrzebne są wersje multimetal. Takie błędy w pakowaniu VCI wychodzą zwykle dopiero u odbiorcy.
Warunki w transporcie i magazynie
Gdy zimny detal trafia do ciepłej hali albo naczepa nagrzewa się w dzień i stygnie w nocy, na metalu i w opakowaniu skrapla się woda. Decyduje punkt rosy, czyli temperatura, przy której wilgoć z powietrza zamienia się w wodę. W długim transporcie pomagają pochłaniacze wilgoci i wskaźniki wilgotności. Wskaźnik pokaże odbiorcy, czy w opakowaniu było za mokro.
Gdy przyczyna nie jest oczywista, pomaga analiza w laboratorium: badanie osadów na powierzchni, płynów z procesu i warunków pakowania. Klient przyjmie tylko przyczynę potwierdzoną danymi.
Zmiany, które zostają w procesie
Działanie trwałe (D5 i D6) usuwa przyczynę znalezioną w D4. Dodatkowe sortowanie czy olejowanie „na wszelki wypadek” to nadal działanie natychmiastowe. Przy korozji trwałe zmiany zwykle dotyczą kilku obszarów naraz.
Podstawą jest spisany standard pakowania. Instrukcja mówi, jakiej folii lub worka VCI użyć, jak zamknąć opakowanie, ile detali do niego włożyć i czy potrzebny jest pochłaniacz wilgoci. Dzięki temu każda zmiana pakuje tak samo.
Nowe opakowanie warto sprawdzić w komorze klimatycznej, odwzorowując warunki transportu i magazynowania. Wiadomo wtedy, jak zachowa się w trasie, zanim trafi do niego pierwsza partia, a wynik testu przyda się jako dowód w D6.
Dobrze, gdy proces sam nie pozwala na błąd. Worek zamyka zgrzewarka, suchość detali po myciu jest sprawdzana, a detale czekające na pakowanie mają osobne miejsce. Szczelny szew daje zgrzewanie impulsowe folii VCI.
Nowe ustalenia trafiają do PFMEA i planu kontroli, a operatorzy przechodzą szkolenie. W D7 te same zmiany przenosi się na podobne detale i inne linie, zanim tam również pojawi się rdza. Części w obiegu zwrotnym mają swoje pułapki, opisane przy pojemnikach KLT i SLC.
Kiedy klient odrzuca raport 8D
Raport wraca do poprawy, gdy jako przyczynę podano „błąd operatora” i nikt nie wyjaśnił, dlaczego proces na ten błąd pozwolił. Podobnie kończy się raport, w którym jedynym działaniem trwałym jest przeszkolenie pracowników.
Klient odrzuci też 8D bez dowodu, że zmiany zadziałały. Takim dowodem może być seria kolejnych dostaw bez uwag albo wynik testu nowego opakowania. Ostatni częsty kłopot to raport opisujący jedną partię, choć przyczyna dotyczy całego procesu mycia lub pakowania.
Pytania dostawców o reklamacje korozyjne
Czy zardzewiałe detale można odrdzewić i wysłać jeszcze raz?
Tylko za zgodą klienta. Odrdzewianie zmienia powierzchnię detalu, więc odbiorca musi wiedzieć o naprawie i ją zaakceptować, zwykle w ramach odstępstwa. Bez tej zgody partia może wrócić z kolejną reklamacją.
Czy folia VCI ochroni detale, które po myciu są jeszcze wilgotne?
Nie. VCI chroni czystą i suchą powierzchnię. Jeśli w otworach zostaje woda albo płyn, detal może rdzewieć nawet w szczelnie zamkniętym worku VCI. Najpierw trzeba poprawić suszenie, a potem dobrać opakowanie.
Czy zamiast VCI wystarczy naolejować detale?
Olej chroni metal, ale przed montażem zwykle trzeba go zmyć, a odbiorcy z branży motoryzacyjnej często wymagają czystych detali. W takich procesach lepiej sprawdza się sucha ochrona VCI zamiast olejowania.
Kto przygotowuje raport 8D, gdy problem leży w opakowaniu?
Raport przygotowuje dostawca detalu, bo to on odpowiada przed klientem. Dostawca opakowań może pomóc w analizie przyczyny i w teście nowego rozwiązania.
Masz otwartą reklamację korozyjną?
Opisz detal, materiał, sposób mycia i pakowania oraz trasę transportu. Doradcy techniczni EXCOR pomogą znaleźć przyczynę, dobiorą opakowanie VCI do Twojego detalu i sprawdzą je w komorze klimatycznej. Zapytanie wyślesz przez formularz B2B, a o pracy z branżą przeczytasz na stronie ochrona antykorozyjna w automotive.
Przeczytaj także
Wybraliśmy powiązane artykuły, które rozwijają temat i pomagają lepiej zrozumieć praktyczne zastosowanie opisywanych rozwiązań.
Środki ochrony czasowej metali – rodzaje i jak je dobrać
Czytaj artykuł
Pojemniki KLT i SLC w motoryzacji – jak chronić części przed korozją w obiegu
Czytaj artykuł
Folia VCI – co to jest i jak działa folia antykorozyjna?
Czytaj artykuł
